Rối loạn tiêu hóa: Top 8 Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

  • bởi
Roi loan tieu hoa

Rối loạn tiêu hóa là một trong những bệnh lý rất thường gặp. Đây là bệnh lý thuộc hệ tiêu hóa và có ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của con người. Một khi tình trạng tiêu hóa bị rối loạn thì vấn đề hấp thu dinh dưỡng sẽ bị ảnh hưởng. Chính vì vậy, mọi người không nên chủ quan đối với căn bệnh này. Bài viết sau đây sẽ trình bày rõ hơn về bệnh lý này để bạn đọc cùng tham khảo.

1. Định nghĩa rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa được định nghĩa là một hội chứng gây ra bởi sự co thắt không bình thường của các cơ quan thuộc hệ tiêu hóa. Hội chứng này tuy không nguy hiểm đến tính mạng, không quá cấp tính nhưng nó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống.

Rối loạn tiêu hóa là bệnh lý rất phổ biến
Rối loạn tiêu hóa là bệnh lý rất phổ biến

Một khi quá trình tiêu hóa, hấp thu thức ăn bị rối loạn, tình trạng dinh dưỡng của con người cũng sẽ bị ảnh hưởng. Hậu quả có thể xảy ra khi quá trình tiêu hóa bị rối loạn đó là suy nhược cơ thể, mệt mỏi, mất tập trung. Nặng hơn nữa là suy dinh dưỡng, thiếu máu, thiếu sắt, thiếu vitamin,…

2. Phân loại bệnh

Hiện nay có nhiều phân loại bệnh đối với tình trạng rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, phân loại theo độ tuổi vẫn là phương pháp phổ biến nhất. Bao gồm:

2.1. Rối loạn tiêu hóa ở trẻ em

Được định nghĩa là tình trạng hệ tiêu hóa bị rối loạn ở trẻ dưới 18 tuổi. Trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa phát triển chưa ổn định, cũng như chưa hình thành được thói quen ăn uống khoa học. Chính vì vậy mà quá trình tiêu hóa ở trẻ em rất dễ bị rối loạn. Đây chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em.

Trẻ em rất dễ bị rối loạn tiêu hóa
Trẻ em rất dễ bị rối loạn tiêu hóa

Những nguyên nhân phổ biến:

  • Nhiễm trùng đường tiêu hóa do hệ miễn dịch còn yếu.
  • Hội chứng kém hấp thu do hệ tiêu hóa còn non nớt.
  • Dị ứng với thức ăn như: hải sản, thịt, sữa, trứng,…
  • Ngộ độc thức ăn như: khoai mì, cá nóc, thịt cóc,…
  • Chán ăn ở trẻ em.
  • Ăn uống kém vệ sinh dẫn đến nhiễm giun sán, nhiễm trùng đường ruột.
Chán ăn ở trẻ em
Chán ăn ở trẻ em

Những triệu chứng rối loạn tiêu hóa ở trẻ em bao gồm:

  • Nôn trớ.
  • Tiêu chảy.
  • Táo bón.
  • Đi ngoài phân sống.
  • Đau bụng.
  • Đầy hơi.

2.2. Rối loạn tiêu hóa ở người lớn

Được định nghĩa là hội chứng hệ tiêu hóa bị rối loạn đối với những người từ 18 tuổi trở lên (người trưởng thành).

Những nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa ở người lớn bao gồm:

  • Ăn nhiều thực phẩm chua cay, thức ăn chứa nhiều dầu mỡ.
  • Uống nhiều rượu bia.
  • Thói quen hút thuốc lá.
  • Ăn quá nhanh, vừa ăn vừa làm việc, không nhai kỹ.
  • Stress trong công việc.
  • Tác dụng phụ của các loại thuốc Tây y như: thuốc kháng sinh, kháng viêm, kháng Histamin,…
  • Các bệnh lý viêm nhiễm như: viêm loét dạ dày do Helicobacter Pylori, áp xe gan do amip, do vi khuẩn, viêm gan virus,…
  • Bệnh lý đường mật như sỏi mật, sỏi trong gan.
Vi khuẩn Helicobacter Pylori là nguyên nhân phổ biến
Vi khuẩn Helicobacter Pylori là nguyên nhân phổ biến

Các triệu chứng thường gặp:

  • Đau bụng vùng thượng vị, đau hạ sườn phải.
  • Sốt.
  • Tiêu chảy, mót rặn, tiêu ra máu.
  • Táo bón.
  • Buồn nôn, nôn.
  • Ợ chua, ợ nóng.
  • Chướng bụng, đầy hơi.
  • Hôi miệng, chán ăn.
  • Mệt mỏi, suy nhược.
  • Ói ra máu, tiêu ra máu, tiêu phân đen,…
Đau bụng vùng thượng vị
Đau bụng vùng thượng vị

2.3. Rối loạn tiêu hóa ở người lớn tuổi

Được định nghĩa là tình trạng chức năng tiêu hóa bị rối loạn ở những người từ 65 tuổi trở lên. Ở người lớn tuổi, tình trạng hệ tiêu hóa bị rối loạn chủ yếu là do sự suy giảm chức năng, lão hóa các cơ quan thuộc hệ tiêu hóa lúc về già. Đồng thời, các men tiêu hóa giảm tiết dẫn đến tình trạng chậm tiêu hóa, kém hấp thu.

Chức năng tiêu hóa ở người già bị suy giảm
Chức năng tiêu hóa ở người già bị suy giảm

Ngoài ra, người lớn tuổi rất dễ bị các bệnh lý mãn tính ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. Chẳng hạn như viêm gan mãn, xơ gan, viêm tụy mãn, viêm dạ dày mãn tính,…

Triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Đầy bụng, khó tiêu.
  • Đau dạ dày, lạnh bụng.
  • Tiêu chảy.
  • Táo bón.
  • Chán ăn.
  • Mệt mỏi, suy nhược.

3. Rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

Vậy thì những người bị rối loạn tiêu hóa nên ăn gì? Sau đây là khuyến cáo của các bác sĩ chuyên khoa:

  • Ăn chín uống chín.
  • Hạn chế thức ăn cay nóng.
  • Không nên ăn đồ ăn đã ôi thiu, quá hạn sử dụng.
  • Đối với những người bị táo bón thường xuyên, cần có chế độ ăn giàu chất xơ. Chẳng hạn như rau xanh, củ cải đỏ, quả đu đủ, uống nước dừa,…
  • Hạn chế sử dụng rượu bia hoặc các loại thức uống có cồn.
  • Bổ sung men vi sinh và lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa.
  • Tập thói quen đi tiêu mỗi ngày 1 lần vào 1 thời điểm nhất định.
  • Cung cấp một chế độ ăn giàu các chất dinh dưỡng và các vitamin. Bao gồm protein, đường, chất béo, chất xơ, rau củ quả.
  • Tập thói quen rửa tay trước khi ăn cũng như trước khi chế biến thức ăn.
  • Đối với những người có cơ địa khó tiêu: chọn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa, ít chất bột đường.
Ăn chín uống chín
Ăn chín uống chín

4. Thuốc trị rối loạn tiêu hóa

Những loại thuốc trị rối loạn tiêu hóa bao gồm:

4.1. Thuốc Tây y

Tùy theo tình trạng bệnh lý, các bác sĩ có thể kê toa một trong các thuốc sau:

  • Kháng sinh: Amoxicillin, Clarithromycin, Metronidazole,…
  • Kháng histamin H2: Ranitidin, Cimetidin.
  • Thuốc kháng acid dịch vị: Phosphalugel, Maalox,…
  • Thuốc ức chế bơm proton: Omeprazole, Esomeprazole,…
  • Nhóm thuốc nhuận tràng: Sorbitol, Forlax, Igol,…
  • Men tiêu hóa, men vi sinh.
  • Thuốc cầm tiêu chảy: Carbomango, Loperamide,…
Thuốc P vàng
Thuốc P vàng

4.2. Thuốc dân gian

Một số bài thuốc dân gian được áp dụng rất phổ biến bao gồm:

  • Đọt ổi: ăn sống hoặc phơi khô. Sau đó tán thành bột mịn, bảo quản trong lọ. Mỗi lần dùng thì pha bột với nước ấm.
  • Gừng tươi: Thái lát, đem đun với nước cho sôi. Sau đó có thể cho thêm mật ong vào và để nguội rồi uống dần. Tốt nhất nên uống vào buổi sáng, lúc đói.
  • Khổ sâm: Rửa sạch lá khổ sâm tươi. Sau đó, nhai lá khổ sâm cùng với một ít muối ăn.
  • Nha đam: Lấy phần ruột, đem xay nhuyễn rồi trộn với một ít đường cát trắng. Ngậm hỗn hợp này trong miệng và nuốt từ từ.
  • Uống trà bạc hà, trà hoa cúc.
  • Ăn sữa chua để bổ sung lợi khuẩn.
  • Rễ cam thảo: Rửa sạch, nhai rễ cam thảo để hạn chế tình trạng đau bụng do viêm đường tiêu hóa. Ngoài ra cũng có thể đun rễ cam thảo với nước sôi, để nguội rồi uống dần.
Trà bạc hà trị rối loạn ở hệ tiêu hóa
Trà bạc hà trị rối loạn ở hệ tiêu hóa

Với những thông tin mà bài viết đã cung cấp, hy vọng bạn đọc sẽ hiểu rõ hơn về bệnh lý rối loạn tiêu hóa. Từ đó, các bạn sẽ có hướng xử trí phù hợp khi bị bệnh. Đồng thời hạn chế bệnh trở nặng, không để bệnh ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày.

Tài liệu tham khảo:

1.     Beth W. Orenstein, “9 Common Digestive Conditions From Top to Bottom”, đăng nhập ngày 17-01-2020

2.     Cleverland Clinic Staff, “Gastrointestinal Disorders”, đăng nhập ngày 25-10-2016

3.     Digestive Health Staff, “The most common signs & symptoms of Gastrointestinal disorders”, đăng nhập ngày 30-03-2020

4.     C. Fookes, “Gastrointestinal Disorders”, đăng nhập ngày 20-03-2019

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *