Bệnh đái tháo đường: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

  • bởi

Đái tháo đường là một trong những bệnh lý rất phổ biến trên thế giới. Đây là bệnh thuộc chuyên khoa Nội tiết. Bệnh lý này gây ra tình trạng rối loạn đường huyết trong cơ thể. Đồng thời nó cũng dẫn đến nhiều biến chứng rất phức tạp. Vậy thì bệnh lý này có đặc điểm cụ thể ra sao? Hãy cùng đọc qua bài viết sau đây để nắm rõ hơn nhé các bạn!

1. Bệnh đái tháo đường là bệnh lý như thế nào?

Bệnh đái tháo đường còn có tên gọi khác là bệnh tiểu đường. Đây là bệnh rối loạn chuyển hóa không đồng nhất. Bệnh gây nên tình trạng tăng glucose máu do thiếu hụt về sự tiết hormon insulin. Hoặc do giảm tác động của insulin hoặc do cả hai nguyên nhân trên.

Bệnh đái tháo đường
Bệnh đái tháo đường

Tăng glucose máu mãn tính và kéo dài kéo theo những rối loạn chuyển hóa protide, lipide. Từ đó gây tổn thương nhiều cơ quan khác nhau. Đặc biệt nhất là hệ tim mạch, thận, thần kinh và cơ quan thị giác.

2. Phân loại bệnh đái tháo đường

Bệnh tiểu đường được chia thành 3 loại chính sau đây:

  • Đái tháo đường tuýp 1: Do tế bào Beta tuyến tụy bị phá hủy. Từ đó dẫn đến sự thiếu hụt Insulin tuyệt đối.
  • Đái tháo đường tuýp 2: Tế bào Beta của tuyến tụy bị suy giảm chức năng kéo dài. Kết hợp với tình trạng đề kháng Insulin của cơ thể.
  • Đái tháo đường thai kỳ: Là bệnh đái tháo đường xuất hiện trong 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối của thai kỳ. Đồng thời không có bằng chứng người bệnh bị tiểu đường trước khi mang thai.

3. Triệu chứng của bệnh tiểu đường

Dù bệnh nhân bị bất kỳ bệnh đái tháo đường loại nào thì những triệu chứng xảy ra có nhiều nét tương tự nhau. Đó chính là:

  • Ăn nhiều: Glucose không được hấp thu tốt vào trong tế bào. Từ đó, cơ thể thường xuyên “đói Glucose”. Vì vậy nên người bệnh sẽ thường xuyên có cảm giác đói bụng và ăn nhiều hơn bình thường.
  • Thường xuyên có cảm giác khát nước.
  • Đi tiểu nhiều lần trong ngày.
  • Sụt cân từ ít đến nhiều.
  • Mờ mắt.
  • Thường xuyên mệt mỏi.
  • Các vết thương hoặc vết loét chậm lành.
  • Dị cảm, tê ở các đầu ngón tay, đầu ngón chân.
Những triệu chứng của bệnh tiểu đường
Những triệu chứng của bệnh tiểu đường

Theo các thống kê chung thì người bệnh đái tháo đường tuýp 1 thường có triệu chứng 4 nhiều: Ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, gầy nhiều khá rõ ràng. Trong khi người bệnh đái tháo đường tuýp 2 có những triệu chứng khá mơ hồ. Người bệnh chỉ tình cờ phát hiện mình bị bệnh khi khám sức khỏe tổng quát hoặc khám những bệnh khác.

4. Nguyên nhân của bệnh tiểu đường

Hiện nay, nguyên nhân gây ra bệnh đái tháo đường vẫn chưa được xác định rõ ràng. Một số yếu tố được cho là nguy cơ của bệnh tiểu đường bao gồm:

  • Thừa cân và béo phì.
  • Stress, căng thẳng tâm lý thường xuyên.
  • Tiền sử mắc bệnh sỏi thận.
  • Tiền sử sinh con to trên 4 Kg.
  • Ít vận động thể lực.
  • Có những người thân trong gia đình mắc bệnh tiểu đường.
  • Rối loạn lipid máu.
  • Tăng huyết áp.
  • Tiền sử mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ.
  • Phụ nữ mắc bệnh buồng trứng đa nang.
  • Một số yếu tố nguy cơ ít gặp hơn như: Bỏ bữa ăn sáng, ngủ không đủ giấc, có thói quen thức khuya,…
Thừa cân béo phì là yếu tố nguy cơ của bệnh
Women with fat belly and stretch marks,front Side

Bệnh đái tháo đường nên ăn gì cho tốt?

5. Phác đồ điều trị đái tháo đường

5.1. Phác đồ điều trị đái tháo đường tuýp 1

Như bài viết đã trình bày, đái tháo đường tuýp 1 là tế bào Beta của tuyến tụy bị hủy. Vì thế nên cơ thể người bệnh sẽ giảm hoặc không còn Insulin. Vì vậy, việc điều trị bằng Insulin đường tiêm là tất yếu. Hiện nay, các bác sĩ thường sử dụng phác đồ 2 đến 4 mũi Insulin 1 ngày.

Liều Insulin tiêm cần thiết là 0,5 – 1 UI/kg cân nặng. Khởi đầu với liều 0,4 – 0,5 UI/kg. Liều trung bình là 0,7 UI/kg. Sử dụng bằng đường tiêm dưới da từ 1 đến 2 lần trong 1 ngày.

Insulin điều trị tiểu đường
Insulin điều trị tiểu đường

Sau đó, các bác sĩ sẽ hiệu chỉnh liều theo kết quả đường máu đo được. Liều Insulin nền cần được tiêm mỗi ngày là 0,1 – 0,2 UI/kg cân nặng trong 1 ngày. Cần phải thay đổi vị trí tiêm luân phiên để tránh tình trạng thoái hóa mỡ dưới da nơi tiêm.

5.2. Phác đồ điều trị đái tháo đường tuýp 2

Việc điều trị tiểu đường tuýp 2 phải kết hợp giữa thuốc, chế độ ăn uống và luyện tập. Kết hợp với việc kiểm soát mỡ máu, điều chỉnh ổn định huyết áp.

Dùng thuốc

Một số thuốc được sử dụng trong phác đồ điều trị đái tháo đường tuýp 2 bao gồm:

  • Metformin.
  • Nhóm Sulphonylurea.
  • Nhóm thuốc Ức chế Alpha – glucosidase.
  • Meglitinide/Repaglinide.
  • Thiazolidinedione (glitazone).
  • Thuốc ức chế DPP-4.
Thuốc Metformin
Thuốc Metformin

Insulin được dùng để điều trị tiểu đường tuýp 2 trong những trường hợp:

  • Người lớn tuổi, khó đáp ứng với thuốc đường uống.
  • Những người có cơ địa dị ứng với các thuốc đường uống.
  • Dùng kết hợp trong những trường hợp mức đường huyết không đạt như mong muốn khi dùng thuốc đường uống.
  • đái tháo đường thai kỳ.
  • Đợt cấp của những bệnh lý mãn tính.
  • Bệnh nhân bị tiểu đường đang trong tình trạng hôn mê.

Điều trị không dùng thuốc

  • Chế độ ăn uống đối với người bị tiểu đường tuýp 2:
  • Hạn chế những bữa ăn lớn, thay vào đó là nhiều bữa ăn nhỏ. Không nên bỏ bữa ăn, nhất là ăn sáng.
  • Sử dụng những loại thức ăn có chỉ số đường huyết thấp. Chẳng hạn như: sữa tươi không đường, sữa đậu nành, bột ngũ cốc, trái cây ít ngọt,…
  • Ăn chậm và nhai kỹ.
  • Tăng cường chất xơ như rau củ trong các bữa ăn.
  • Chế độ luyện tập:
  • Duy trì thói quen tập thể dục hàng ngày. Chẳng hạn như chạy bộ, đi bộ, tập yoga,…
  • Tham gia các môn thể thao tùy theo lứa tuổi và sự yêu thích.
  • Hạn chế lối sống tĩnh tại, ít vận động.
  • Nếu có những biến chứng của hệ tim mạch, hô hấp,… thì nên tránh những bài tập đòi hỏi thể lực cao.
  • Nên kiểm tra đường huyết trước và sau khi tập thể dục thể thao (bằng máy đo đường huyết cá nhân).
Chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp
Chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp

Hy vọng qua bài viết này, bạn đọc sẽ có những thông tin cần thiết về bệnh đái tháo đường. Từ đó, các bạn sẽ biết được những triệu chứng của bệnh tiểu đường, cũng như những phác đồ điều trị đái tháo đường phổ biến hiện nay.

Tài liệu tham khảo:

  1. NHS Staff, “Diabetes”, đăng nhập ngày 11-07-2019
  2. Rachel Nall, “An overview of diabetes types and treatments”, đăng nhập ngày 17-06-2020
  3. Centers for Disease Control and Prevention Staff, “What is Diabetes?”, đăng nhập ngày 01-12-2016
  4. Stephanie Watson, “Everything You Need to Know About Diabetes”, đăng nhập ngày 26-02-2020

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *